20 maart 2020

Recht op leven in tijden corona

In tijden van coronacrisis neemt dat debat plots een heel morbide wending: jongeren eerst. Als wetenschappers zich zo in het debat mengen, leidt dat tot een verontrustende, ongewenste polarisatie. Leo Bisschops, voorzitter van KBO-Brabant, seniorenvereniging van 130.000 leden, verzet zich daar principieel tegen.

“Kwetsbare ouderen beschermen tegen besmetting is en blijft de belangrijkste inzet van de Nederlandse aanpak” verzekert premier Rutte in alle toonaarden. Uitstekend en terecht. Maar de praktijk is soms weerbarstig. “Geef jong en fit voorrang op de intensive care” zo betoogden twee wetenschappers onlangs uitvoerig in De Volkskrant. Zij beroepen zich daarbij op een recente richtlijn van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care. “Het is rechtvaardig om prioriteit te geven aan jongere patiënten boven ouderen die al in hun laatste levensfase staan. Op deze manier wordt prioriteit gegeven aan patiënten die met hun leven het meest te verliezen hebben” aldus deze filosofen.

Ik teken bezwaar aan tegen dit soort stellingen om twee redenen. Op de eerste plaats realiseren deze wetenschappers zich niet wat voor onrust hun ongenuanceerde uitspraken veroorzaken bij senioren. Een grote leeftijdscategorie gewoon afschrijven voor behandeling vanuit een simpel verlies- en winst denken is onrechtvaardig naar senioren die vaak een grote maatschappelijke bijdrage leveren. Op de tweede plaats kan ik me niet voorstellen dat dit conform de strekking van de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care is. Kalenderleeftijd is daarin geen absoluut getal. Ook biologische leeftijd speelt een rol in de triage. Er is nu eenmaal verschil tussen senioren in biologische leeftijd. In de totale afweging van artsen wordt niet alleen naar leeftijd gekeken, maar ook naar andere lichamelijke beperkingen die van belang zijn om de effectiviteit van een behandeling te voorspellen. Om het scherp te stellen: een jongere forse roker die zijn longen geweld heeft aangedaan heeft geen voorrang omdat hij nu eenmaal jonger is.

Als Nederland echt compassie heeft met (kwetsbare) senioren, dan hoop ik dat dat ook doorklinkt in de ongetwijfeld moeilijke discussie die ons te wachten staat over hoe we de krimpende middelen in de zorg op een rechtvaardige manier verdelen. Het mag nooit een discussie worden waarin het vanzelfsprekend wordt dat je het recht op leven verspeelt naarmate je ouder wordt.

Leo Bisschops
voorzitter seniorenvereniging KBO-Brabant