Busreis

KBO-reis 30 mei 2017

Om half negen was iedereen present en de bus tot de laatste plaats bezet. Voorzitter Wim reed in zijn auto  met twee passagiers achter de bus aan. Een kwartier voor de afgesproken tijd – ondanks een klein stukje file rijden –  kwamen we in Klundert aan bij het Suikermuseum. Het gebak stond al klaar en we werden voorzien van een kopje koffie of thee.
Na deze traktatie werd de groep in tweeën gesplitst. De ene helft ging naar het Suikermuseum en de andere naar de Vlasserij.
Onder leiding van gids Kees Krijnen ging onze groep naar de Vlasserij. Kees komt uit een geslacht van vlassers, maar heeft zelf een champignonkwekerij gehad.
Het zaadje, wat gezaaid werd, is lijnzaad en bestaat voor 90 % uit lijnolie. In Nederland werd vlas geteeld voor linnen, in Rusland voor de olie.

Voor het zaaien gebruikte men een zaaiviool, de voorloper van de zaaimachine.

 

Het apparaat werd met een riem over de schouder in de zijde van het lichaam gedragen. Het kleine bassin, of de zaaibak, werd met lijnzaag gevuld. Via een schuddend schuifje viel het lijnzaad op het draaiende schoepenradje.. Dit werd met de strijkstok met leren riempjes in beweging gebracht. Het lijnzaad werd door de middelpunt vliedende kracht van het schoepenradje zo gelijk mogelijk over de akker geslingerd.

Vlas werd niet gemaaid maar geplukt. Daarna volgde het repelen: bosjes vlas werden over een plank gehaald waaruit ijzeren pennen omhoog staken; de zaaddozen werden daarbij van de stengels getrokken. Die zaaddozen werden later gedorst zodat het lijnzaad eruit sprong.
Er werd 54 uur per week gewerkt en ook kinderen hielpen mee.

 

 

 

Omdat er werd nagedacht over het productieproces ontwierp de dorpssmid in 1922 een repelmachine: de zwingelmachine. Hij vroeg geen octrooi aan, wat de tractorenfabriek Cormick wel deed, waaruit maar weer blijkt dat het spreekwoord: ”wie de haver verdient krijgt hem niet” klopt.
De vezel moest van de stengel gehaald worden, waarvoor men het vlas eerst liet rotten (dauwroten), dan drogen in kapellen, als staande schoven bij  rogge en tenslotte over de hekel haalde.
Het hele proces van vlasbewerking kun je googelen: 

Hierna volgde een heel goede koffietafel, waarbij de kroket niet ontbrak.  Er was volop  brood, koffie, thee, melk of karnemelk en jus d’orange en een stuk fruit na.

De excursie werd daarna voortgezet en onze groep kreeg van Fred (of Frederik)  Boot uitleg over het proces van het verwerven van suiker uit de suikerbiet.  Deze gids kende een groot aantal scheikundige formules van suiker. Onze chauffeur Toon
Ketelaars kende ook zo’n formule: H2Oi = hooi, voer  voor het vee!

In een heel kunstig wandkleed  van de hand van mevrouw Ad Kooijmans, een kennis van de vroegere directeur, werd de geschiedenis van de suikerverwerking getoond.

 

 

Aan de hand van een tableau werd het proces van de verwerking van suikerbiet naar suiker verduidelijkt. De rest van de getoonde attributen kon je zelf bekijken en eventueel vragen stellen. Fred bleek eerder op de grote vaart te hebben gezeten.
Wat “gebrande suiker” is wist niemand, het is buisman.

Na een korte pauze stapte iedereen weer in de bus en gids Kees ging mee om in een rondrit uitleg te geven over de dijkenroute. Er blijken heel grote landbouwbedrijven te zijn, die de vlasteelt hebben overgenomen: nu worden er aardappelen, suikerbieten en graan geteeld en zijn er enorme boomgaarden o.a. van peren van wel honderden hectare. Grappig is, dat Kees het over  “ectare” had. Bij het verlaten van het museum stond ook  “Oudoe en bedankt, tot ziens”. De bus reed door Fijnaart en Kees vertelde dat Frans Bauer hier een grote villa heeft. Frans schaamt zich niet voor zijn komaf; zijn moeder, die niet kan lezen of schrijven, woont nog op het woonwagenkamp, wat wij – als we vlug waren – net konden zien. Ook de favoriete Chinees van Frans lag op de route.
De volgauto, met inmiddels drie passagiers, omdat de gids mee in de bus zat, wilde ook weten waar Frans woont, en stuurde een appje naar een passagier in de bus. Je ziet wel: de techniek staat voor niets.
We hadden een goede gids, want ook in de bus werd er niet veel gekletst, maar wel geluisterd.

Na de rondrit werden we bij de basiliek in Oudenbosch afgezet en konden we anderhalf uur onze eigen tijd invullen. De kerk is werkelijk vol pracht en praal, gebaseerd op de St. Pieter in Rome.
Na dit bezoek hebben we nog even genoten op een terras en tot slot ging de reis  naar Gilze, waar  voor een heerlijk diner aangelegd werd in de Hooikar.
Ook hier kwamen we niks te kort: de frites, gebakken aardappels en groentes werden vlot aangevuld.
Door onze stipte chauffeur waren we op de afgesproken tijd om half negen terug in Liempde.
We kunnen tevreden terugzien op een prachtige reis met goed weer, hoewel weinig zon, maar een lekker frisse temperatuur, een groot verschil met de tropische warmte van de voorgaande dag.
Dank aan  de organiserende commissie!

                                   Mariet van de Wiel

 

Zie ook de foto's op de fotogalerij

 

 
Terug naar de startpagina